Wydzielenie działek gruntu może być wykonane w dwóch trybach:

• Na podstawie dokumentacji geodezyjnej sporządzonej na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości gruntowej. Dotyczy to przypadków gdy dzielone będą nieruchomości przeznaczone w planach miejscowych na cele rolne i leśne bądź, w razie braku planów, wykorzystywane na te cele. W takiej sytuacji sama dokumentacja geodezyjna będzie podstawą do ujawnienia nowych działek w katastrze nieruchomości.
  
  
• Na podstawie decyzji wójta, burmistrza lub prezydenta miasta zatwierdzającej podział nieruchomości uwidoczniony w dołączonej do decyzji dokumentacji geodezyjnej. Procedura administracyjna dotyczy podziału wszystkich nieruchomości poza wymienionymi wyżej.
  
         W obu wymienionych przypadkach czynności techniczno-prawne muszą być wykonane przez geodetę posiadającego uprawnienia z zakresu drugiego zgodnie z ustawą prawo geodezyjne i kartograficzne - "Rozgraniczanie i podziały nieruchomości (gruntów) oraz sporządzanie dokumentacji do celów prawnych".
         Podstawowym kryterium dokonania podziału nieruchomości jest jego zgodność z ustaleniami planu miejscowego. W przypadku jego braku i jeżeli nieruchomość położona jest na obszarze nieobjętym obowiązkiem jego sporządzenia, nieruchomość można podzielić jeśli podział nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi lub jest zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami zdefiniowane są również sytuacje kiedy dopuszcza się podziały niezgodne z ustaleniami planu miejscowego czy wydanymi warunkami zabudowy.